Gümüşhane Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Jeodezi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sefa Yalvaç, zemin hareketlerini takip edebilme yeteneğiyle donatılmış bir platform geliştirdi. "DefoSense" adını taşıyan bu sistem, olası afet durumlarına karşı proaktif bir erken uyarı mekanizması oluşturmayı hedefliyor.
Geliştirme Süreci
Yaklaşık bir sene önce Trabzon Teknokent'te başlatılan bu proje, yeryüzü deformasyonlarının izlenmesi üzerine kurulu. Prof. Dr. Yalvaç, çalışmaları yürütürken, çeşitli ekipman ve teknolojilerle desteklenen bir altyapı kullanarak, yerkürede meydana gelen deformasyonların tespitine yönelik yöntemler geliştiriyor. Bu süreçte, 12 günlük periyotlarla elde edilen veriler, sistemin en temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Uydu Verileri ve Yapay Zeka İntegrasyonu
Bu platformda, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından sağlanan uydu verileri büyük bir rol oynuyor. Yalvaç, yapay zeka ile destekli analizlerin, arazideki değişimleri daha iyi bir biçimde değerlendirme fırsatı sunduğunu belirtiyor. Bu sayede zemin hareketlerini daha detaylı ve hassas bir biçimde incelemek mümkün hale geliyor; bu da olası tehlikelerin önceden tespit edilmesine katkı sağlıyor.
Erken Tespit Hedefi
DefoSense projesinin en önemli amaçlarından biri, yeryüzündeki olası deformasyon bölgelerini mümkün olan en erken aşamada tespit edebilmek. Böylece, beklenmedik afet durumlarının yaratabileceği can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Prof. Dr. Yalvaç, uydulardan elde edilen veriler aracılığıyla, geçmiş deformasyon davranışları ile güncel durumları analiz etme yeteneği sunulduğunu vurguluyor.
Sade Veri Analizi Süreci
Uydu verilerinin işlenmesi karmaşık bir süreç olmasına rağmen, "DefoSense" platformu kullanıcıların bu süreci daha basit bir şekilde yönetmelerine olanak tanıyor. Prof. Dr. Yalvaç, platformun teknik altyapısının ve hesaplama gücünün kullanıcılar için erişilebilir ve anlaşılır hale getirildiğini ifade etti. Böylece, karmaşık veriler daha anlaşılır bir biçimde değerlendirilerek önemli bilgiler elde edilebiliyor.
Sürekli Takip İmkanları
Platform, kullanıcıların ilgi alanlarını seçmeleri ve bu alanlar üzerinde düzenli analiz yapabilmelerini sağlıyor. Prof. Dr. Yalvaç, sistemin, geçmişteki deformasyon hareketlerini incelemeye olanak tanırken, aynı zamanda 12 günde bir güncellenen veriler sayesinde mevcut durumu sürekli takip edebilme imkânı sunduğunu belirtiyor. Bu durum, afetlerin erken belirlenmesinde büyük bir avantaj sağlıyor.
Risk Haritalarının Oluşturulması
Deformasyonların sadece çökme değil; aynı zamanda yükselme, yatay hareketlenme, heyelan gibi farklı biçimlerde kendini gösterdiğini aktaran Yalvaç, bu verilerin platform üzerinde bütünsel bir biçimde analiz edildiğini dile getiriyor. Elde edilen verilerin, risk haritalarına dönüştürülebilmesi, sistemin etkinliğini artırarak, yapay zeka destekli değerlendirme mekanizmaları sayesinde risk seviyelerindeki artışların otomatik olarak tespitini sağlıyor. Böylelikle, çeşitli tehlikelere karşı daha etkili bir şekilde hazırlıklı olunabilir.
