Büro Emekçileri Sendikası (BES) Trabzon Şube Başkanı Ayhan Kanber, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Trabzon İl Müdürlüğü önünde bugün yaptığı basın toplantısında sosyal devlet anlayışının giderek zayıfladığını ve kamu emekçilerinin geleceğinin hiçe sayıldığını dile getirdi. Kanber, kamu yönetiminde baş gösteren reform süreciyle birlikte hizmetlerin paralı hale geldiğinin altını çizerek, emekçilerin güvencesizliğe sürüklendiğini ifade etti.
Emekli Aylıklarında Gerileme
Yapılan açıklamada, emekli aylıklarının zamanla ciddi oranda eridiğine dikkat çekildi. 2003 yılında asgari ücretin %36 yukarısında olan emekli aylıklarının bugün asgari ücretin %22 altında kaldığı kaydedildi. Bu durum, kamu sektöründeki emekli maaşlarının alım gücünün azalması ile sonuçlandı. Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Cumhurbaşkanlığı Stratejik Planı çerçevesinde yeni düzenlemelerle birlikte, kamusal emeklilik sisteminin zayıflatılmaya çalışıldığı savunuldu. Ek olarak, seyyanen yapılan zamların emeklilikte değerlendirilmemesi, kamuda çalışanların gelir kaybı yaşamasına neden olduğu ifade edildi. Bu durum, genel olarak yasal kayıtdışılık eleştirilerini de beraberinde getiriyor.
5510 Sayılı Yasa ve Hak Kayıpları
2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa sonrası işe başlayan 2,5 milyon kamu çalışanının önemli hak kayıpları üzerinden değerlendirmeler yapıldı. Açıklamada, Aylık Bağlama Oranı (ABO) %75’ten %50’ye düşürülmüş, güncelleme katsayısı %100’den %30’a indirilmiş ve meslek ile unvan etkisinin emekli maaşından kaldırıldığı belirtildi. Ayrıca, emekli aylığı alt sınırının fiilen zayıflatıldığı, emeklilik yaşının da kademeli olarak 65’e yükseltildiği aktarıldı. Tüm bu olgular, daha uzun bir çalışma süresine rağmen daha düşük bir emekli maaşının ortaya çıkmasına neden olduğu ifade ediliyor.
SGK ve İŞKUR Emekçilerine Yönelik Eleştiriler
SGK ve İŞKUR çalışanlarının Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) sürecinde ağır bir iş yükü bulunduğu, bununla birlikte verilen vaatlerin yerine getirilmediği belirtildi. 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile gasp edilen hakların, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda geri verilmediği ifade edildi. O tarihten bu yana çalışanların ikramiye, ek ödeme ve diğer yan haklarının eksik kaldığı, servis, yemek yardımı ve 3600 ek gösterge taleplerinin karşılanmadığı dile getirildi. Bu bağlamda, çalışanların içinde bulunduğu zor durum nedeniyle "yeter" dediği vurgulandı.
“Tam Sigorta” Kampanyası ve Kayıt Dışı Ücret Eleştirisi
BES tarafından hayata geçirilen “Tam Sigorta” kampanyası çerçevesinde, maaşların çoğunluğunun prime esas kazanca dahil edilmemesinin "yasal kayıtdışılığa" sebebiyet verdiği öne sürüldü. Bu durumun, Sosyal Güvenlik Kurumu’na yıllık bazda yaklaşık 450 milyar TL’lik bir gelir kaybı oluşturduğu ve bu nedenle emeklilikte ciddi hak kayıplarının yaşandığı belirtildi. Seyyanen ödemelerin emeklilik hesaplamalarına yansımadığı hususunda, kişi başı kaybın 900 bin TL’ye ulaşacağı kaydedildi. Kanber, mevcut ücret sisteminin kök ücret modeliyle sürdürülmesinin kamu emekçilerinin düşük emekli aylığına mahkum ettiğini vurguladı.
Talepler Açıklandı
Açıklama sırasında kamu emekçilerinin başlıca talepleri şu şekilde sıralandı: Tüm ek ödemelerin Prime Esas Kazanca dahil edilmesi, 666 sayılı KHK ile gasp edilen hakların yeniden verilmesi, ABO oranının %75’e çıkarılması ve büyüme payının artırılması, en düşük emekli aylığının memur maaşının altına düşmemesi, ayrıca 3600 ek göstergenin tüm kamu çalışanlarına uygulanması. Ayhan Kanber, sözlerini “Çalışırken yoksullaşmaya, emeklilikte sefalete hayır!” ve “Kamuda kayıt dışı ücrete son, Tam Sigorta istiyoruz!” ifadeleriyle tamamladı.
