Şehir plancısı Ercan Şen, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun (İDDK) TR90 Çevre Düzeni Planı'ndaki nüfus tahminlerini iptal ettiğini bildirdi. Bu gelişmenin, üst ölçekli planın altında bulunan diğer planların hukuken sorgulanır hale geldiğini dile getiren Şen, Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerini kapsayan TR90 Bölgesi için hazırlanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'yla ilgili yaşanan yargı sürecinin önemine dikkat çekti. Ercan Şen, kararın nüfus projeksiyonlarının iptali ile ilgili olduğu bilgisini verdi.
Üst Ölçekli Plan ve Etkileri
Şen, şehir planlaması sisteminin hukuki niteliklerine dair bilgiler vererek, "Planlama hiyerarşisinde en üst kademeyi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı oluşturuyor. Bu plan, altında yapılacak tüm planları doğrudan etkiliyor" ifadelerini kullandı. Anayasa ve yasalar arasındaki ilişkiye örnek vererek, plandaki düzenlemelerin alt planları nasıl şekillendirdiğini açıkladı. Üst düzey planların, imar durumunu etkilediğini belirterek, ilgili mevzuatın nasıl uygulandığına dair detaylar sundu. Bu bağlamda, planlama sisteminin karmaşık yapısının önemi bir kez daha gözler önüne serildi. Şen, "Hukuki normların birbirini etkilemesi, planlamanın geleceğini şekillendirir" şeklinde bir değerlendirme yaptı.
Nüfusun Planlamadaki Rolü
Ercan Şen, planlamanın en kritik unsurlarından birinin nüfus olduğu üzerine yoğunlaşarak, "Gelecekteki kent yapısını şekillendiren faktör nüfus tahminleridir. Şehirlerin büyümesi, sanayi stratejileri ve ulaşım projeleri her zaman bu veriler ışığında geliştirilir" diye konuştu. Danıştay’ın 20 yıllık nüfus tahminlerini iptal etmesini, kentlerin bu rakamlara ulaşamayacağına kanaat getirmesi olarak yorumladı. Bu durumun, planlamada da büyük yanılsamalar yarattığını söyleyen Şen, şehirlerin geleceğine dair belirsizliklerin bu tür hukuki kararlarla arttığını vurguladı.
Diğer Kararların Etkilenmesi
Nüfus projeksiyonlarının iptalinin, planın diğer kararlarına da tesir ettiğini dile getiren Şen, "Eğer nüfusla ilgili hükümler ortadan kalkıyorsa, o planda yer alan diğer tüm kararlar da geçersiz hale gelmiş demektir" dedi. Ancak bu durumun planların tamamen askıya alınması anlamına gelmediğini belirten Şen, bazı projelerin etkileneceğini ancak tamamının sorunlu hale gelmeyeceğini belirtti. Ayrıca, hakimliğin bu kararlarının, projelerin nasıl işleyeceği konusunda belirsizlik yarattığını vurguladı. "Hukuk, böyle işleyerek kendisine bir yol çiziyor" ifadesini kullandı.
Planların Geleceği
Üst ölçekli planların iptali sonrası, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin planlarının da sorunlar yaşayabileceğinin altını çizen Ercan Şen, "Her belediyenin planı, üst ölçekli plandan bağımsız çalışamaz" şeklinde konuştu. Türkiye'deki yerel yönetimlerin karşılaştığı zorlukları ayrıntılı bir şekilde değerlendirdi. "Bilimsel verilere dayalı yeni bir çalışma yöntemi geliştirilmesi gereklidir. Bu durum, sorunların çözümü açısından önemli bir adım olacaktır" dedi. Şen, mevcut planlamaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiği konusunda ısrarcı oldu.
Yatırım Faaliyetlerinin Durumu
Son olarak, Danıştay kararının yatırımları tamamen durdurmadığını ancak başka sorunlar doğurabileceğini vurgulayan Şen, "Yatırımlar sürmeye devam edecek. Ancak plan iptalleri söz konusu olursa, bu durum alt planları da etkileyebilir" diye ifade etti. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı için nüfus projeksiyonlarının bilimsel veriler ışığında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Buradan hareketle, hükümetin ve yerel yönetimlerin sağlam projeler geliştirmesi adına araştırmalar yapması gerektiğini belirtti. Bu kapsamda, şehrin geleceği için kritik olan planların sağlam temellere oturtulmasının şart olduğunu savundu.
