Serbest piyasada kabuklu fındık fiyatları 250 liraya kadar gerileyerek büyük bir düşüş yaşadı. Bu durum, kavrulmuş ve paketlenmiş fındık fiyatlarının ise artarak raflarda 1.450 liraya kadar yükselmesine sebep oldu. Sektördeki uzmanlar, fiyat farklarının arkasında randıman düşüklüğü ve artan maliyetlerin etkili olduğunu vurguluyor. Giresun'da 2025 yılı içerisinde kabuklu fındığın fiyatı 350 liraya kadar çıkarken, yeni yıl itibarıyla oldukça belirgin bir düşüş göstererek 250 lira seviyelerine kadar geriledi.
Kavrulmuş Fındık Fiyatları Yükseliyor
Market raflarındaki kavrulmuş iç fındık fiyatları, bin liradan başlayarak bin 450 liraya kadar ulaşırken, bazı ürünlerde ise 1.600 lira gibi yüksek fiyatlar görülebiliyor. Bu durum, tüketiciler için büyük bir belirsizlik yaratıyor. Uzmanlar, kavrulmuş ürünlerin fiyatlarının serbest piyasalarda yaşanan düşüşle aynı oranda gerilememesinin nedenlerini inceliyor. Özellikle Giresun'daki fındık fiyatlarının sık sık değiştiği ve bu dalgalanmaların, tüketicilerin alışveriş kararlarını etkilediği gözlemleniyor. Fındık piyasasında yaşanan bu değişiklikler, hem ithalat hem de ihracat açısından kritik öneme sahip.
Randıman Düşüşü Fiyat Farkına Etki Ediyor
Sektör temsilcilerine göre, serbest piyasa ile market rafları arasında yaşanan fiyat farklılıklarının ana sebebi, randıman düşüklüğü ve artan üretim maliyetleri. Eskiden 500 gramlık kabuklu fındıktan elde edilen iç fındık miktarı, ortalama 250 gram iken, bu yıl bu oran neredeyse yüzde 40’a düşmüş durumda. İşte bu durum, raflardaki ürünlerin maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Üreticilerin, bu tarz zorluklarla karşılaşması, piyasanın istikrarını da tehdit edebilecek bir durum. Kaliteli fındık üretimi için gereken koşulların sağlanmaması, maliyetleri artıra ve dolayısıyla market fiyatlarını etkileyebiliyor.
Kalite Kaybının Nedenleri
Giresun'da faaliyet gösteren işletmeci Ayhan Akten, kabuklu fındık fiyatlarının Giresun kalitesi için 250-260 lira civarına gerilediğini belirtmekte. Levant kalite fındık fiyatları ise daha düşük seviyelerde bulunuyor. İki kalite arasında yaklaşık olarak yüzde 20 kadar fiyat farkı olduğu ifade ediliyor. Kalite kaybının temel sebepleri arasındarandıman düşüklüğü önemli bir yer tutmakta. Kavrulan fındıkta temiz iç oranının azalması, zar atması ve çürük oranlarının artması gibi etkenler, kalite kaybını artırıyor. Bu da fındığın maliyetini yükseltiyor.
Kavurma Süreci ve Üretim Maliyetleri
Ayhan Akten, fındık üretiminde kabuklu fındığın kırılma sürecine dikkat çekerek, bu aşamada natürel ayrıştırma yapılmakta olduğunu açıkladı. Burada çürük ve buruşuk fındıklar temizlendikten sonra kavurma aşamasına geçiliyor. Ancak kavurma sürecinin ardından zar kaybı ve ilave ayıklama işlemleri, maliyetleri artırıyor. Akten, geçmişte 100 kilo fındık kavurduklarında 80 kilo net ürün alırken, bu oranın şu an 55-60 kiloya düştüğünü belirtiyor. Özellikle kırma ve kavurma işlemlerinin maliyetinin yüzde 35-40 civarlarına ulaştığı ifade ediliyor. Bu durum, üreticilerin kâr payını da zor bir duruma sokmakta.
