Kahverengi kokarca, kış aylara hakim olan sessizliği içinde, bahar aylarında büyük tehdit oluşturma potansiyeli taşıyor. Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, bu zararlıların popülasyonlarının hızla artabileceği konusunda uyarıda bulundu. Kaplan, “Bir kokarca bireyi, 10.000'e kadar çoğalabiliyor,” şeklinde bir açıklama yaptı. Türkiye’nin tarımsal ürünlerini tehdit eden bu böcek, kış mevsiminde kapalı alanlarda sabit kalırken, sıcak havalarla birlikte yeniden faaliyete geçecekleri bildirildi. Kaplan, vatandaşların kışlak alanlarını dikkatle kontrol etmeleri gerektiğini vurguladı.
Kahverengi Kokarcanın Türkiye'ye Girişi
Kahverengi kokarca, ilk defa 2017 yılında Doğu Karadeniz’de görüldü ve kısa sürede Artvin, Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu illerine yayıldı. Gittikçe yaygınlaşan bu zararlının etkileri son yıllarda Marmara ve İç Anadolu’da da hissedilmeye başlandı. Özellikle fındık, mısır, sebze ve meyve üretimi üzerinde ciddi kayıplara yol açtı. Kısa bir süre içinde bu zararlının yayılmasının önlenmesi adına çeşitli tedbirler alınması gerektiği konusunda uzmanlar hemfikir. Kokarcaya karşı duyarlılığı artırmak ve tarımsal ürünleri korumak için çiftçilere, ağaçlarını ve bahçelerini dikkatlice izlemeleri tavsiye ediliyor.
Kışlak Döneminin Kritik Önemi
Kaplan, kış aylarında kokarcanın görünürde etkisiz hale geldiğini fakat bu dönemin çok kritik olduğunu belirtti. Üzerindeki uykulu hal bahar aylarında sona erecek olan kokarca, havaların ısınmasıyla birlikte yeniden etkisini göstermeye başlayacak. Kışlak alanlarda gizlenen kokarcalar, mart ayından itibaren aktif hale geçiyor. Her bir kokarcanın ilk yumurtlamada 80-90 arasında yumurta bıraktığı, uygun hava koşullarında ise birkaç nesil sonunda 10.000 bireye kadar ulaşabileceği bilgisi verildi. Bu nedenle başta bahçe sahipleri olmak üzere herkesin dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor.
Sezon Hazırlıkları ve Mücadele Çalışmaları
Kaplan, gelecek sezon için gerekli önlemlerin alındığını ve feromon tuzaklar ile kimyasal ve biyosidal ürünlerin hazırlandığını açıkladı. Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği içinde, kışlak alanlarda ilaçlama çalışmaları sürdürülüyor. Ayrıca, havaların beklenenden erken ısınması durumunda, mart ayında kokarcanın tekrar ortaya çıkma riski olduğunu kaydetti. Bu noktada, halkın bilinçlendirilmesi ve tarımsal alanlarda sürekli bir mücadele yürütülmesi gerektiği önem arz ediyor.
Kokarcadan Kaynaklanan Tarımsal Zararlar
Kaplan, özellikle geçmiş yıllarda fındıkta meydana gelen düşüşün don ve kuraklıktan kaynaklandığını vurgulayarak, kokarcadan dolayı yaşanan zararın yüzde 10 civarında olduğunu ifade etti. 2024 yılında 38.000 ton olarak tahmin edilen rekolte, 2025’te 33.000 tona düştü. Cumhurbaşkanlığı’nın, don zararlarını önlemek adına bölgelerine 96 milyon TL gönderdiği bilgisi verildi. Ancak, 2026 yılında daha büyük zararlara karşı önlem almanın da şart olduğuna dikkat çekildi. Dünyada sebze ve meyveye verilen zararın 70 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor.
Drakula ile Süregelen Mücadele
Kaplan, “Drakula” olarak bilinen uzun antenli turunçgil böceği ile de 5 yıl boyunca mücadele ettiklerini belirtti. Maçka bölgesinde ilaçlama çalışmalarının devam ettiğini ve Esiroğlu’nda da fındık ağaçlarının söküldüğüne dikkat çekti. Bu çalışmalar, tarım alanındaki zararlılarla mücadelede önemli bir adım olarak değerlendiriliyor ve özellikle çiftçiler için oldukça hayati bir öneme sahip. Halkın, bu tür zararlılar konusunda daha fazla bilgi sahibi olması gerektiği belirtildi.
