Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Trabzon'un Akyazı-Sera heyelan sahasındaki risklerin dolgu malzemesinden ziyade yamaçların duraylılığından kaynaklandığını vurguladı. Heyelan bölgesinde gözlemlenen hareketlerin etkili faktörlerinin deprem ve yağış olduğunu belirtti. Hastane ve stadyum gibi önemli alanların, yamaçlardan kaynaklanan yavaş kütle hareketleri nedeniyle etkilendiğini ifade etti. Bektaş, bölgede oluşan çatlaklar ve hareket hızındaki artışın ciddi jeoteknik uyarılar oluşturduğunu söyledi.
Yamaç Duraylılığının Önemi
Prof. Dr. Bektaş, Akyazı-Sera sahasında gözlemlenen hareketliliğin asıl nedeninin, dolgu alanından ziyade dolgunun arkasındaki yamaçlardaki duraylılık sorunları olduğunu ifade etti. Dolgu malzemeleri, yamaçların güvenliğini sağlamakta yetersiz kalınmasına yol açabiliyor. Bektaş, "Esas sorun dolgu malzemesi değil, dolgu arkasındaki yamaçların güvenliğidir," şeklinde bir değerlendirmede bulundu. Bu bağlamda, yamaçların duraylılığının sağlanması, mevcut tehditlerin azaltılmasına büyük katkı sağlayacak.
Uydu Verilerinin Önemi
Jeoloji Mühendisi, uydu ölçümlerinin yamaç hareketliliğini doğruladığını belirterek uydu verilerinin (InSAR) yamaçların deniz yönünde mm–cm ölçekli bir sürünme gösterdiğinin altını çizdi. Bu veriler, yamaçlar üzerindeki dinamik değişimlerin, insan eliyle yapılan müdahaleler ve doğal etkenler göz önüne alındığında nasıl bir tehdit oluşturduğunu gösteriyor. Uydu verileri, yer altı hareketliliği ile yüzeydeki çatlakların takibi için önemli bir araç olarak öne çıkıyor ve bu sayede riskin daha iyi analiz edilmesini sağlıyor.
Depremin Etkisi ve Çatlaklar
Prof. Dr. Bektaş, depremin ardından bölgede hareket hızının arttığını vurguladı. Arazi üzerindeki çatlaklar, jeoteknik açıdan ciddi tehditler ve uyarılar anlamına geliyor. "Deprem sonrası hız artışı ve arazide görülen çatlaklar, dikkat edilmesi gereken önemli jeoteknik uyarılardır," diye konuştu. Hastane ve stadyumun bulunduğu alanın, bu yavaş kütle hareketlerinden etkilenmesinin riskli olduğu açıktır. Bu nedenle, yerel yetkililerin bu uyarılara dikkat etmesi gerektiği bildiriliyor.
Çökme Mi, Jeoteknik Uyarı Mı?
Bölgede görülen çatlakların, yağış öncesi ve sismik etkilere bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Bektaş, bu durumun "çökme" değil, bir jeoteknik uyarı olduğunu ifade etti. "Sistemin yağış ve sismik etkilerle kontrol edildiğini kabul etmeliyiz. Çatlakların yeniden açılması ve hareket hızındaki artış, bu kontrolün ne denli önemli olduğunu gösteriyor," dedi. Dolayısıyla, yaşanan durumun ciddiyetini anlamak ve buna göre hareket etmek büyük önem arz ediyor.
Teknik Önlemlerin Gerekliliği
Prof. Dr. Osman Bektaş, bölgede risklerin izlenebilmesi için gerekli teknik önlemlerin alınması gerektiğini belirtti. "Drenaj sistemlerinin oluşturulması ve sürekli ölçümlerin yapılması şarttır," uyarısında bulundu. Bu tür önlemlerin alınmaması, zaten var olan riskin artmasına sebep olabilir. Uzmanlar, olası felaketlerin önüne geçmek için bu tür teknik yaklaşımların hayata geçirilmesinin aciliyetine işaret ediyor.
